Ürün güvenlik değerlendirmesi nedir? Kozmetikte ÜGD ve sorumlu kişiyi anlatan 6 cevap

Ürün güvenlik değerlendirmesi, bir kozmetik ürünün normal ve öngörülebilir kullanımda insan sağlığı için güvenli olduğunu gösteren yazılı değerlendirmedir. Sektörde kısaca ÜGD de denir. Formüldeki her hammaddenin bilgisi, ürünün fiziksel ve kimyasal özellikleri, mikrobiyolojik durumu, ambalajla etkileşimi ve kullanım şekli bir araya getirilir; sonra yetkin bir değerlendirici bu bilgilere bakarak ürünün güvenli olup olmadığına karar verir ve gerekçesini yazar.

Şaşırtıcı olan şu: ürün güzel kokuyor, iyi köpürüyor ve numunede sorun çıkmıyor olabilir, ama bu değerlendirme olmadan piyasaya çıkamaz. 2026’da ilk kez marka kuran girişimcilerin en çok sorduğu kavramlardan biri bu; aşağıda altı soruda sade bir dille anlatıyorum.

Güncelleme: Ekim 2026 · Dilek Lök

Ürün güvenlik değerlendirmesi tam olarak nedir?

Bir kozmetik ürünün güvenli olduğunu tahmine değil, bilgiye dayandırmanın yoludur. Değerlendirme iki kısımdan oluşur. İlki bilgi kısmıdır: formül, hammaddeler, testler ve ambalaj. İkincisi değerlendirme kısmıdır: yetkin kişinin bu bilgileri okuyup vardığı sonuç ve gerekçesi. İkisi birlikte ürünün dosyasında saklanır ve istendiğinde yetkili kuruma sunulur.

Bilgi kısmı

Kesin formül, her hammaddenin özellikleri, ürünün fiziksel ve kimyasal değerleri, mikrobiyolojik sonuçlar, safsızlıklar, ambalaj bilgisi ve normal kullanım şekli bu kısımda toplanır.

Değerlendirme kısmı

Değerlendirici, ürünün nasıl ve ne kadar kullanılacağını hesaba katarak bir sonuca varır. Etikette yer alması gereken uyarılar da bu kısımda belirlenir.

Sorumlu kişi kimdir ve ne yapar?

Sorumlu kişi, kozmetik ürünün mevzuata uygun olmasından piyasada sorumlu tutulan gerçek ya da tüzel kişidir. Çoğu zaman markanın sahibi ya da ithalatçıdır; anlaşmaya göre üretici de olabilir. Güvenlik değerlendirmesinin yapılmasını sağlamak, ürün dosyasını hazır tutmak ve bildirimi yapmak sorumlu kişinin görevleri arasındadır. Kimin üstleneceği baştan yazılı olarak belirlenmelidir.

Fabrika sorumlu kişi olabilir mi

Olabilir, ama bu bir anlaşma konusudur. Marka kendi adına sorumlu kişi olmak istiyorsa fabrikadan gereken bilgileri almalıdır.

Resmî tanım

Güncel tanım ve yükümlülükler için Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden Kozmetik Yönetmeliği’ne ve TİTCK duyurularına bakın.

Değerlendirmeyi kim hazırlayabilir?

Değerlendirmeyi, mevzuatta nitelikleri tanımlanmış yetkin bir kişi hazırlar ve imzalar. Bu kişinin eczacılık, toksikoloji, tıp ya da benzeri bir alanda eğitim almış olması beklenir. Fabrika bu kişiyle çalışıyor olabilir, marka da kendi değerlendiricisini seçebilir. Hangi yolun izleneceğini ilk görüşmede konuşmak, ürün hazır olduğunda beklemeyi önler.

Neden bağımsız göz

Değerlendirici formülü yazan kişi değildir. Formüle dışarıdan bakması, gözden kaçabilecek bir riski fark etmesini kolaylaştırır.

Ne ister

Değerlendirici çoğu zaman eksik bilgi için soru gönderir. Fabrikanın kayıtları düzenliyse bu yazışma kısa sürer.

Değerlendirme için hangi bilgiler toplanır?

Fabrika formülü, üretim yöntemini, stabilite ve mikrobiyoloji sonuçlarını sağlar. Hammadde tedarikçileri her hammaddenin teknik ve güvenlik bilgi formlarını verir. Marka, ürünün kimin için ve nasıl kullanılacağını, etiket taslağını ve varsa iddiaları paylaşır. Değerlendirici bu parçaları birleştirir. Bir parça eksikse değerlendirme tamamlanamaz.

Stabilite bağı

Ürünün rafta nasıl değiştiğini gösteren testler bu dosyanın parçasıdır. Ayrıntısı kozmetik stabilite testi yazısında.

Hammadde kalitesi

Hammadde seçimi ve kalite kontrolünü kozmetik hammaddeleri ve kalite standartları yazısında anlattık.

Formül değişirse değerlendirme yenilenir mi?

Formülde, hammadde tedarikçisinde ya da ambalajda yapılan değişiklik güvenliği etkileyebilecekse değerlendirmenin güncellenmesi gerekir. Küçük görünen bir değişiklik, örneğin bir koruyucunun ya da parfümün değiştirilmesi, sonucu değiştirebilir. Bu yüzden fabrikayla markanın, formülde yapılan her değişikliği yazılı olarak bildirmesi ve değerlendiriciye iletmesi beklenir.

Değişiklik kaydı

Her formül sürümü numaralanır ve tarihlenir. Böylece hangi partinin hangi sürümle üretildiği izlenebilir.

Numune ile bağ

Formül onayından önceki aşamayı kozmetik numune süreci yazısında anlattık.

ÜGD ile bildirim aynı şey mi?

Hayır. Güvenlik değerlendirmesi ürünün güvenli olduğunu gösteren iç dosyadır. Bildirim ise ürünün piyasaya çıkacağını yetkili kuruma haber verme işlemidir. Önce değerlendirme yapılır, sonra bildirim. Değerlendirme dosyası bildirimle birlikte gönderilmez, ama istendiğinde sunulabilecek şekilde hazır tutulur. İki adımı karıştırmak, girişimcilerin en sık yaptığı hatalardan biridir.

Bildirim adımı

Başvuru öncesi hazırlanacak bilgileri kozmetik ürün bildirimi yazısında topladık.

Etiket

Değerlendirmede belirlenen uyarılar etikete aynen taşınır. Etiket taslağını değerlendirme bitmeden baskıya göndermemek gerekir.

Değerlendirici hangi sorulara cevap arar?

Değerlendiricinin temel sorusu şudur: bu ürün, etikette yazdığı gibi kullanıldığında ve makul ölçüde yanlış kullanıldığında güvenli mi? Bunu cevaplamak için ürünün kimin tarafından, vücudun hangi bölgesine, ne sıklıkla ve ne miktarda uygulanacağına bakar. Durulanan bir şampuan ile gece boyu kalan bir saç yağı aynı hammaddeyi içerse bile farklı değerlendirilir.

Hedef kitle

Ürün çocuklar için mi, hassas ciltler için mi, yetişkinler için mi? Hedef kitle değiştikçe değerlendirmenin bakış açısı da değişir.

Kullanım bölgesi

Göz çevresine, dudaklara ya da saç derisine uygulanan ürünlerde ayrıca dikkat edilen noktalar vardır. Bu bilgi markanın brifinden gelir.

Uyarılar

Değerlendirme sonunda etikete eklenmesi gereken uyarılar belirlenir; örneğin gözle temasından kaçınılması gibi. Bu uyarılar etikete aynen taşınır.

Marka sahibi olarak neyi takip etmelisiniz?

Üç şeyi: değerlendirmeyi kimin hazırladığını, dosyanın nerede saklandığını ve formül değiştiğinde kimin haber vereceğini. Bu üç sorunun cevabı yazılıysa, ürün piyasadayken gelebilecek bir soruda hazırlıksız kalmazsınız. Fabrika seçerken bu konuyu nasıl sorduğunuzu ilk görüşme listemizde ayrıca anlattık.

İlk görüşmede sorulacak dokuz soru kozmetik fabrikasına sorulacak sorular yazısında; fabrikanın genel işleyişi kozmetik fabrikası nedir yazısında; kalite yaklaşımımız kozmetik üretim süreci ve kalite yönetimi sayfasında.

İlgili yazılar

Sık Sorulan Sorular